چند بیت در مورد خشک شدن دریاچه ارومیه

چند بیت در مورد خشک شدن دریاچه ارومیه:

 

 من آشیق آی اولایدیم        بیر سولو چای اولایدیم 

 آشیب، داشیب داغلاری     گلیب سنه دولایدیم

           

عزیزیم اورمو گؤلو         گؤرمویوم سنی اؤلو   

بیز یاناریق، یئرینده        گؤرسک قورو بیر چؤلو 

خبر وئرین ائللره          دوشسون هامی دیللره

اورمو گؤلو گؤز تیکیب     مدد وئرن أللره

 

ادامه نوشته

دریاچه ارومیه چرا سرخ می شود؟

دریاچه ارومیه چرا سرخ می شود؟

این پدیده از اواخر هفته گذشته از سواحل دریاچه ارومیه در حوزه آذربایجان شرقی آغاز شد و کم کم همه دریاچه را فرا گرفت، اتفاقی که برخی کارشناسان از آن به عنوان شکوفایی جلبکی و در اصطلاح، کشند قرمز یاد می کنند.

برخی کارشناسان علت این امر را ورود پسابهای حاوی مواد مغذی به ویژه پساب های حاوی ازت و فسفر به محیط های کم عمق دریاچه ارومیه می دانند که اغلب از طریق زهابهای کشاورزی و فاضلاب های شهری و صنعتی به دریاچه ریخته می شود.

 

 

ادامه نوشته

بزرگترین تله کابین جهان در ارومیه

بزرگترین تله کابین جهان در ارومیه

شرکت هزاره غرب ارومیه در کنار این پروژه عظیم یکی از 10 برج ساختمانی دنیا را در ارتفاعات کوه سیر با کاربری گردشگری، تجاری، مسکونی، ورزشی و تفریحی احداث می کند

همزمان با آخرین روز از هفته دولت و با حضور قشقاوی معاون وزیر خارجه، جلال زاده استاندار آذربایجان غربی،جمعی از مسئولین و مقامات استانی و شهری در دامنه کوه سیر ارومیه، کلنگ پروژه عظیم بزرگترین تله کابین دنیا بر زمین زده شد.
به گزارش آینانیوز، شرکت گردشگری هزاره غرب ارومیه مجری این پروژه است و قرار است ارتفاعات جانوسلو و دامنه کوه سیر را از طریق تله کابین به روستا و پیست اسکی خوشاکو در نوار مرزی غرب ارومیه پیوند دهد.
طول این تله کابین 36 کیلومتر بوده و دارای 15 ایستگاه در فواصل دو الی سه کیلومتری است که در سه فاز و هر فاز دارای سه مرحله طراحی شده است.
در فواصل گوناگون از این طرح گردشگری 17 مجموعه گردشگری متنوع احداث می شود و مهمترین و فاخرترین آنها برج بزرگ 554 متری دامنه کوه سیر در جانوسلوست که گفته می شود در صورت اتمام یکی از 10 برج بزرگ ساختمانی دنیا خواهد بود.
گفته می شود کشور ایران در بین 500 برج بزرگ دنیا جایی ندارد و با احداث و اتمام کار این پروژه فاخر که در حال حاضر بعد از برج دبی در دنیا دومی است نام ارومیه را در عالم گردشگری متمایز خواهد کرد.
این برج گردشگری 88 طبقه که قابل ارتقاء به 108 طبقه است دارای 20 آیتم مختلف تفریحی، اقامتی، مسکونی، گردشگری، استخر، آکواریوم غول پیکر، رصدخانه نجومی و ... است و فعلا در مرحله مشاوره و طراحی قرار دارد و به محض فراهم شدن زمینه های لازم همزمان با عملیات اجرایی فاز یک تله کابین عملیات عمرانی آن نیز با مشارکت سرمایه گذاران داخلی و خارجی آغاز خواهد شد.
شرکت گردشگری هزاره غرب ارومیه برای اتمام پروژه های بزرگ خود 500 میلیارد تومان هزینه ریالی و 120 میلیون یورو هزینه ارزی در نظر گرفته که مبلغ 20درصد هزینه اجرایی فاز اول آن بعنوان آورده شخصی برای شروع کار تزریق شده است.
رحمانی مدیرعامل این شرکت در سخنانی در مراسم کلنگ زنی بزرگتربن تله کابین دنیا که عصر امروز(شنبه ششم شهریور) در ارتفاعات سیر ارومیه برگزار شد گفت که با پیگیریهای سه ماه اخیر جلال زاده استاندار آذربایجان غربی روند اجرایی پروژه تسریع یافته و سه سال انتظار برای کلنگ زنی پروژه به سرآمده است.
وی همچنین در بخشی از اظهاراتش عنوان داشت که اتمام این تله کابین که بر اساس برآوردهای کارشناسان حدود 8 سال زمان خواهد برد سالانه 2 الی 3 میلیون جهانگرد را روانه ارومیه خواهد کرد.
سه شرکت از کشورهای ترکیه، اتریش و ایتالیا برای مشارکت در این پروژه اعلام آمادگی کرده اند.
همچنین در یک نمونه از تاسیسات گردشگری این تله کابین یعنی برج بلندی که توضیحش در بالا رفت قرار است برای دست کم 30 هزار نفر به صورت مستقیم اشتغال زایی شود.
گفته می شود عملیات اجرایی فاز اول این تله کابین که کلنگ آن عصر امروز بر زمین زده شد 18 ماه به طول خواهد انجامید.

بر گرفته از ainanews.

نگاهی به سرگذشت تلخ دریاچه ارومیه

نگاهی به سرگذشت تلخ دریاچه ارومیه

سال 1326 است. مکان ساحل دریاچه ارومیه. هزاران فلامینگو در غروب دریاچه روبه رویت قرار دارند. پلیکان های سفید، اردکها و غازها و صدها نوع از پرندگان دیگر؛ در کنار هم صحنه ای بدیع را به وجود آوردند که حتی برای لحظه ای نمی توانی پلک بر هم زنی. چشم گربه ایران مامن هزاران پرنده ای است که در بهار و پاییز بر فراز دریاچه و شهر ارومیه در جال پروازند.

 اما کمی آنطرف تر در اتاقی با دیوارهای بتونی یک طرح و ایده شکل گرفت. طرحی که روی کاغذ ثبت شد و نامش شد میان گذر دریاچه ارومیه. جاده ای که از وسط دریاچه بگذرد تا مردم و مسافران فاصله 245 کیلومتری را در 120 کیلومتر طی کنند.  اما این طرح روی کاغذ باقی ماند تا  در سال 1346 در برنامه چهارم عمرانی کشور مطالعاتی درباره  چگونگی انجام طرح  مبنی بر مسیر یابی و یافتن کم عرض ترین محل دریاچه صورت بگیرد.

روزها گذشت و حیات در  دومین دریاچه بزرگ شور جهان به زیبایی ادامه داشت. و چشم گربه ایران از فراز آسمان ها همچنان می درخشید. مسئولان سازمان تازه تاسیس محیط زیست در ابتدا جزیره کبودان در دریاچه  را در لیست منطقه حفاظت شده قرار دادند. در سال 1346 هم به  سطح حفاظتی ارتقا پیدا کرد  و کلیه مناطق دریاچه ارومیه به همراه جزایر آن که بالغ بر  48 هزار و 300 هکتار می شد، جز مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار گرفت. چند سال بعد منطقه حفاظت شده دریاچه ارومیه در ابتدای سال 1349  ارتقا سطح حفاظتی یافت و به عنوان پارک ملی معرفی شد. 

این منطقه  در سال 1354 به عنوان یکی از ذخیر گاه های  زیستکره به سازمان جهانی یونسکو معرفی شد. و در سال 1354 بود که دریاچه ارومیه از سوی شورای حفاظت از پرندگان به عنوان یکی از زیستگاههای مهم برای پرندگان تشخیص داده شد و به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسید. 

با ثبت ارومیه در کنوانسیون رامسر امیدهای کارشناسان محیط زیست بالارفت که ایده احداث جاده برای همیشه فراموش شود. ایده ای که هیچ یک از کارشناسان محیط زیست موافق احداث آن نبودند.

اولین کلنگ  توسعه بر پیکر ارومیه

اما به دنبال انقلاب اسلامی در سال 57 مطالعات احداث میان گذر دوباره آغاز شد. مطالعاتی که به نقل از شاهدان عینی به گردش چند ساعته با قایق موتوری روی دریاچه و عمق سنجی  توسط ریسمان  شاغول محدود شد. تنها مدت اندکی بعد یعنی در سال 58 عملیات ساخت احداث جاده  توسط موسی کلانتری مدیر کل راه و ترابری وقت استان اذربایجان غربی  با تنها همان نوع مطالعه آغاز شد. 
اما این آغازی تلخ فقط برای ارومیه نبود. در کنار ارومیه کوه زنبیل قرار دارد. در همان سال امام جمعه ارومیه، حجت الاسلام غلامرضا حسنی برای تهیه سنگ مورد نیاز جاده بهره برداری از این کوه را مورد تاکید قرار داد.  پس از آن بود که بولدزرها و کامیونهای استخراج سنگ از کوه زنبیل را اغاز کردند.
کنار دریاچه که روزگاری  محل استراحت توریستها و پرندگان بود میزبانی اجباری شد برای کامیونها و کانکس های وزارت راه و ترابری کشور. روزانه صدها تن  خاک و سنگ به داخل دریاچه ریخته می شد. به روی آرتمیا هایی که تنها موجودات زنده داخل آب بودند. یک نوع میگویی که یک گونه انحصاری برای این دریاچه به حساب می آید  و برای ادامه حیات پرندگان به ویژه فلامینگو ها و تنجه که در جزایر دریاچه جوجه آوری می کنند بسیار اهمیت داشت.  کارشناسان محیط زیست از خطرات می گفتند اما کسی صدای آنها را نمی شنید.

با به دست آوردن کرسی وزارت راه توسط  کلانتری اعتبارات بیشتری برای این طرح در نظر گرفته شد. اما هر چه مسئولان به قسمت های جلوتر پیش روی می کردند ادامه کار دشوارتر می شد. هر چه سنگ بیشتری به کف دریاچه ریخته شد، امید مسئولان برای پدید آمدن خشکی کمتر شد. یک سال گذشت و وزارت راه توانست حدود شش کیلومتر از این راه  را بسازد. پروژه در سال 1364 متوقف شد.
تجربیات دوران جنگ مسئولان را به سمت استفاده از پل شناور هدایت کرد. اما چند ماهی از افتتاح پل شناور دریاچه در سال 1368نگذشته بود که طوفانی شدید پل را از بین برد.پروژه متوقف شد تا سال 1373.

در دوران سازندگی دوباره سرو صداهای کامیونهای خاکریزی آرامش را از میزبانان همیشگی دریاچه گرفت. وزارت راه توانست از سمت ارومیه حدود ۱۱ کیلومتر و  از سمت تبریز حدود سه کیلومتر پیشروی کند. با رسیدن خاکریز کرانه‌های غربی و شرقی دریاچه به نقطه میانی آن، به دلیل مشکلاتی مانند عمق زیاد آب، وجود لجن گسترده در بستر دریاچه، سرعت زیاد آب و نیز مسائل زیست‌محیطی و اقلیمی دریاچه که به تازگی ذهن مسئولان را به خود جلب کرده بود، ادامه پروژه متوقف شد.

 

سد سازی گلوی ارومیه را خشک کرد

دوران سازندگی بود و احداث سدهای بیشمار. خطر دیگری بر ادامه حیات ارومیه ساید انداخت. ساخت سدها یکی پس از دیگری بدون هیچ گونه مطالعات کارشناسانه و ارزیابی های زیست محیطی آغاز شد. شروعی که نتیجه آن شد احداث بیش از 20 سد مخزنی و انحرافی در حوزه آبریز دریاچه ارومیه.
داستان میان گذر ارومیه همچنان ادامه داشت. به مرور آب دریاچه پایین تر رفت. اما هیچ کدام از مسئولان دولتی ندیدند و نشنیدند صدای کارشناسان محیط زیست را از شروع مرگ تدریجی ارومیه.
در دولت اصلاحات در سال  1379 با سفر محمد خاتمی بار دیگر ساخت پل در حد فاصل دو قسمت سنگ ریزی شده در دستور کار قرار گرفت. این بار اما مسئولان در جستجوی راه حل علمی و کارشناسی برای ادامه کار بودند. دو سال طول کشید تا شرکت مناسب برای این کار در مناقصه معرفی شود. زمان  در نظر گرفته شده برای تکمبل پل میان گذر واتمام طرح چهار سال از سوی مسئولان اعلام شد.  

این جاده که در ابتدا با بدوی ترین شیوه ممکن بدون هیچ مطالعه ای ساخت خود را آغاز کرده بود برای ادامه هم با مخالفت کارشناسان عمرانی و زیست محیطی رو به رو شد.

به نظر مهندسان منتقد به مرور زمان آب دریاچه قسمت های زیرین خاک را می شوید  و باعث فرو نشست خاده می شود. همین امر باعث خواهد شد که هزینه نگهداری آن از هزینه ساخت بیشتر شود.  اما بازهم کسی این سخنان را نشنید و همچنان دولت ها به ادامه احداث جاده اصرار داشتند.
دریاچه ارومیه دیگر دو نیم شده بود. جریان آب مختل شده بود. وضعیت در نیمه شمالی بدتر از جنوبی بود.  از انجا که 86 درصد از ابهای ورودی به  دریاچه از ناحیه جنوبی بزرگراه وارد آن می شود این عامل باعث تفاوت در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی به ویژه رژیم رسوب گذاری نواحی شمالی و جنوبی دریاچه شد و غلظت نمک در نیمه شمالی بالا رفت.

 رفت و آمدهای ماشین ها سکوت بکر دریاچه را برای همیشه نابود کرد و پرندگانی که قرن ها در آنجا زندگی کرده بودند مجبور به کوچ اجباری شدند.

در حالی که ارومیه به حالت احتضار در آمده بود ادامه احداث بزرگراه به صورت یک و نیم کیلومتر بین دو جاده از طریق احداث پل رو گذر صورت گرفت.  اقدامی که دیگر فایده ای برای حیات ارومیه نداشت و ندارد. 

 

ادامه نوشته

شمارش معکوس برای انفجار بمب 8 میلیارد تنی در آذر بایجان

شمارش معکوس برای انفجار بمب 8 میلیارد تنی در آذربایجان

در صورت عدم اقدام موثر در نجات دریاچه ارومیه این بمب نمکی 8 میلیارد تنی زندگی در آذربایجان را مشکل خواهد نمود .

دریاچه ارومیه تا همین چند سال اخیر ، تنها عنوان بزرگ ترین دریاچه شور کشور را یدک نمی کشید ، بلکه مکانی بود برای مهاجرت پرندگانی که در مسیرشان از اروپا به جنوب ، به این دریاچه پناه می بردند ، ولی این روزها این پرندگان در سرگردانی یافتن محل امن به سر می برند ، چرا که آب های شوری که آرتمیایش شهرت جهانی داشته هم اکنون در حال انقراض است . کارشناسان می گویند با تداوم روند کاهش سطح آب این دریاچه در صورت عدم اتخاذ راهکارهای کنترلی این دریاچه که به واسطه بهره برداری آرتمیا ( سخت پوستی که در آب شور زندگی می کند ) ، منابع نمکی و بهره برداری توریستی اش میلیاردها دلار ارزش دارد طی 2 تا 3 سال آینده به شوره زاری مبدل خواهد شد .

آیا دریاچه ارومیه خشک می شود ؟

دکتر ناصر آق ، مدیر بخش اکولوژی ، بیولوژی و مدیریت ذخایر پژوهشکده آرتمیا در گفتگو با ما گفت : در حال حاضر میزان شوری دریاچه به 350 گرم در لیتر رسیده است که روند افزایشی آن همچنان ادامه دارد . نمک لایه های زیرین دریاچه را کاملاً پوشانده و مرتب به ضخامت آن اضافه می شود . علی رغم هشدارهایی که طی چند سال اخیر و طی خشکسالی 10 ساله در کشور و بخصوص خشکسالی 2 سال پیش که پس از 77 سال بی سابقه بود ، به مسوولان ذی ربط دادیم متاسفانه ، هیچ اقدام کنترلی و جدی در این ارتباط صورت نگرفته است و علی رغم بارش های خوب امسال در استان آب دریاچه به میزان 20 سانتیمتر کاهش سطح یافته است . در چنین شرایطی خشک شدن کامل دریاچه که عمق آب در قسمت جنوبی آن به نیم متر رسیده است ، طی 2 تا 3 سال آینده دور از انتظار نیست . به گفته آق ، یکی از اصلی ترین عوامل که می تواند منجر به بروز تداوم کاهش سطح آب دریاچه شده باشد اختصاص 90 درصد منابع آبی منطقه صرفا به کشاورزی است .

دکتر آق تاکید کرد : مدیریت منابع آبی در دوران بحران کنونی مهم ترین نفش را در کنترل وضعیت دریاچه خواهد داشت . همچنان که راندمان بخش کشاورزی علی رغم اختصاص 90 درصد منابع آبی تنها 30 درصد برآورد شده استن . پس دولت باید هر چه سریع تر از یک سو به مکانیزه کردن آبیاری کشاورزی اقدام کند تا با کاهش مصرف آب ، بخشی از این منابع به دریاچه اختصاص یابد . از سوی دیگر باید جلوی تخلیه سفره های آب زیرزمینی بدنبال احداث چاه های غیر مجاز گرفته شود تا روان آب ها به دریاچه اضافه شوند . در چنین شرایطی به نظر می رسد بهترین راه سهمیه بندی در مصرف آب توسط بخش های مختلف در استان است .

راه حل عملی چیست ؟

دکتر آق درباره راهکار عملی مقابله با این بحران گفت : بر اساس بررسی های صورت گرفته 3 منبع برای انتقال ذآب به دریاچه ارومیه پیشنهاد شده است که یکی رودخانه زاب کوچک نزدیک پیرانشهر ، دیگری رودخانه ارس و اخیرا دریاچه خزر است . اما مساله این است که این اقدامات هر چه سریع تر باید به انجام برسد . بی شک سرمایه گذاری روی این دریاچه از بعد کشاورزی ، زیست محیطی و اقتصادی ارزش بی شماری دارد ، امری که بیش از این نباید مورد بی توجهی قرار گیرد . وی با اشاره به دور از انتظار نبودن بروز یک فاجعه زیست محیطی اظهار کرد : ایجاد کویری از نمک با خشک شدن دریاچه که 8 تا 10 میلیارد متر مکعب نمک را بر سطح خود باقی می گذارد ( این میزان برای تامین تمام نمک مورد نیاز دنیا کافی است ) خطری جدی برای باغات و مزارع کشت انگور و سیب و سایر محصولات کشاورزی محسوب می شود ، آب و هوای منطقه را نیز از معتدل به گرمسیری همراه با بادهای نمکی تبدیل خواهد کرد .

هفته نامه سهیل شماره 195

 

 

در مورد صفي الدين اورموي

صفي الدين اورموي(693-613ه.ق)

صفي الدين عبدالمومن بن فاخر اورموي مكني به ابوالمفاخر موسيقيدان بزرگ و برجسته قرن هفتم هجري نه تنها از مفاخر و فضلاي شهر اورميه در آذربايجان بلكه از مفاخر دنياي شرق به شمار مي رود و به قول شادروان محمد محيط طباطبايي ، صفي الدين اورموي را مي توان شخص دوم از سه موسيقيدان بزرگ عالم اسلام دانست كه نخستين ايشان ابونصر فارابي و سومين آنان خواجه عبدالقادر مراغه اي است. وي از خوشنويسان و علماي موسيقي ، رياضي و فقه در زمان خود بود. وي براي نخستين بار آهنگ موسيقي را با حروف الفبا و عدد نوشت و بدين ترتيب توانست نغمه هايي را كه سابقاً از راه گوش و سينه به سينه نقل مي شد به صورت نت يادداشت كند.

اكهارت نويبارد درباره صفي الدين اورموي چنين مي گويد:

در سال 676 ق ، ابن صيقل اديب لغوي معروف ، اورا صدر الكبير و العالم الفاضل و العلامه ملقب كرد . چنين القابي نشان منزلت و منزلت ادبي و اجتماعي اوست. صفي الدين اورموي در فقه شافعي و علم و خلاف فقه نيز در مدرسه مستنصريه تعلم كرد. همين اورا شايسته احراز سمتي در دستگاه فقهي مستعصم ساخت و اين موجب شد پس از سال 656ه.ق به توليت موقوفات نظريه الوقت عراق برسد و تا هنگام به قدرت رسيدن خواجه نصرالدين طوسي در اين سمت بماند.

 

 

تولد صفي الدين در سال 613ه.ق در اورميه مي باشد. در اوايل جواني براي تحصيل به بغداد رفت.(18سالگي) وي با تربيت شاگردي همچون جمال الدين ياقوت معتعصمي ، خط را به مرحله كمال رساند.و از طرف ديگر با تاليف كتابهاي ادوار و شرفيه و تعليم شاگردان زبردستي در موسيقي چون شمس الدين سهروردي ، علي ستايي ، حسن زامر و زيتون اين هنر را به اوج رسانيد. سپس به نواختن عود مشغول شد.

در سال 641يكي از بزرگترين كتابخانه هاي دنيا را در بغداد به دستور خليفه بنيان نهاد و مقرري اش از 5000دينار تجاوز مي كرد. بدنبال حمله مغول و برچيدن طومار خلافت پيش هولاكو رفت. وي در دربار هولاكو با چنان هيبتي ظاهر شد كه خان مغول انگشت تحير به دندان گزيد و اورا مستعصم پنداشت. اين تدبير موجب شد اوقاف جميع عراق را بدو ببخشد.

در سال 656خواجه عطاملك جويني براي اداره امور دولتي به بغداد فرستاده شد. بدستور وي صفي الدين به رياست دارالانشائ بغداد منصوب شد.

با افول قدرت خاندان جويني  ستاره بخت صفي الدين نيز افول كرد و در فقر و فاقه فرو رفت. و در نهايت درماندگي در زندان بغداد به اتهام ناتواني در پرداخت وام در سال 691 هجدهم صفر ، جان سپرد.

حسن بخاري اورا فيثاغورس ثاني مي داند. كيزوتر مستشرق آلماني او را زارولينوي شرق مي خواند . و سرهيوپرت پري دستگاه او را كامل ترين دستگاه گام توصيف مي كند.

براي يادبود و بزرگداشت اين دانشمند برجسته يك بار در سال 1340 و بار ديگر در 1383 كنگره بزرگداشت در تهران و اورميه برگزار شد.

كتاب الادوار وي قديمي ترين كتاب موجود در باره نظريه علمي موسيقي است. و به سبب اختصارش قرن ها محبوب ترين و موثرترين كتاب موسيقي بود. از اين كتاب نسخه هاي خطي و معتبري در موزه لندن موجود است. رساله ايقاع و پنج مقاله آثار ديگر از وي هستند.

صفي الدين دو نوع ساز نيز به نام هاي مغني و نزهت اختراع كرده است.

برگرفته از كتاب مشاهير علمي و فرهنگي آذربايجان غربي